LÌ, ARANDA AL CAMIN… .Cit Canton Piemontèis, cudì da Fabrizio Livio Pignatelli
Quand ch’a passavo ij parapiuvé
Tra ij mèis ëd mars e avril, quand ch’a rivo sfrandà ij primi tamporaj e ij primi slavass botonà, ij parapieuv a taco a seurte con pì vigor da le nòste meison. Dle vòte a son un pòch risolent (arrugginiti) an cole pòche part ancora ‘d fer e nen ëd plastica come tut ël rest. Mincatant coj na frisa pì complicà; coj ch’a dvento cit e pòch angombrant (però motobin còmod) a ‘ncamin-o a duvërtesse con na gran dificoltà… Tira e possa, possa e tira a va finì ch’as rompo. Ma noi tranquij e sensa anrabiesse, costi parapieuv i campoma ‘nt ël prim sëstin pòrta-mnis ch’i trovoma. E va-là pipin! Na còsa che giumaj a fan tuti, na còsa natural, da quand che ij vivent a l’han ‘mparà a sgheiré le còse, sensa deje un giust valor. Visadì (cioè) col brut concèt merican ëd:’Catà-Dovrà-Crasà-Campà’! Tut fàit ampressa, tra na telefonà inùtila e ‘n ‘like’ a chèich d’un che ‘d ti as n’ampipa dël tut. La modernità fòla e ‘nbambolà! Ma quand na vòta, l’equassion ëd vita a disìa: Catà, con soferensa; Dovrà, con cognission; Crasà, për maleur… It piave bin vardia ‘d campelo via. Con dlicatëssa it lo ardrissave, butand-lo torna ‘nt l’armari e quand che al paìs a passava ‘l parapiuvé it lo fasìe rangé, taconé, arciapé, tant ch’a fèissa torna an piòta a paré lussa (pioggia) e fiòca. Ij parapiuvé (mësté andàit da tant temp a la dësmentia) a rivavo longh le contrà, crijand: “Parapiuvééé! Parapiuvééé! Chi a l’ha damanca!” Angragnà s’un canton ëd na contrà (sa lussava, sota l’andron d’un palass) a fasìo ‘l sò mësté. Un taborèt për ëstesse, un tascapan ëd coram, un faudal da për davanti, pinse, tnaje, cotèj, gucie, fil e passiensa. Quante stòrie a seurto dal lìber ëd le memòrie… Stòrie bele e stòrie brute, dròle e colorìe, piasose e cruve, ma sèmper ëstòrie ch’a l’han fàit cobia con ij nòsti vej e con ël nòst Piemont.
Sapiense d’antan
Marz mèis bacan, fior e fiòca da l’istessa man
Sota jë scarpon a-i é marcà la strà ch’it l’has ciapà…
A calé a-i basta la lenga, për monté at servo ij rampon!
Poesìe ‘d Piemont
Sle fàude ‘d n’emossion…
A-i é ‘n cioson ch’am piass, an cola ciòca…
– travers le leje vërde dla colin-a –
Col armojé dlicà, ch’a smija fiòca
sota lë scherbol gris ëd mamalun-a.
Na stèila bianca am dà un prim basin
l’ùltim farfalin, am carëssa ‘l nas
‘l pass l’é candi, lë sguard trames ai pin
giardin ëd poesìa, ‘nt un barlum ëd pas.
Am tombo ‘dnans, j’arson dle giuventure
temp ëd j’Amor, drocà ‘nt le s-ciapërlure…
La ciòca a chita, a smòrsa la candèila.
I fas n’inchin a n’àutra pcita stèila.
Sle fàude ‘d n’emossion antica e bela
un silensi spërfond a më sbardela…
Fabrizio Livio Pignatelli
