Cit Canton Piemontèis. Stòrie dë Scòla… Poesìe ‘d Piemont: Sapiense d’antan e Meuire ‘nt un arcòrd…
LÌ, ARANDA AL CAMIN…. Cit Canton Piemontèis, cudì da Fabrizio Livio Pignatelli
Stòrie dë Scòla…
L’oteugn a pòrta ansema a le noanse (varietà) dij color, le prima bise frèide, ma dcò ‘l temp d’antëmné (iniziare) l’anada dla Scòla Elementar. A finisso për dabon le giornà ‘d vacansa e donca, për vàire matòt (bambino) a torna la tëmma (paura) ‘d dovèj arpié jë studi e l’òbligh d’amparé ‘d còse neuve. Fin-a dël 1977, ël prim di dë scòla a l’era gropà s-ciass al prim d’otóber, sèmper e sensa variassion, peui le còse a son cambià, tant che le scòle a taco dal des fin-a al vint dë stèmber a la baravantan-a, a scond ëd le region. E col prim d’otóber, tëmros ma motobin sentimental, a l’é andàit a ‘fesse-benedì’ për sèmper. Come a son giumaj andass-ne le veje àule ‘d na vòta; àute e spassiose, për feje pòst a coj banch binej (doppi) ëd bòsch con ël përtuz da buté ‘l caramal (calamaio) ëd l’anciòst. E peui cole muraje tute tapissà ‘d carte geografiche e ‘n bela mostra ‘l crocifiss. La càtedra dla magistra o dël magister, a l’era butà s’un pian ‘d bòsch riaussà e bele lì tacà, na gròssa lavagna. Le scolere a j’ero tute bin ambardà con dij faudalin nèir, colèt bianch ëd plastica dura e un fosonant focòl bleu, gropà a farfalin-a. Quand ch’a-i rivava la magistra, tuti an pé e sensa esitassion as sentìa un: ‘Buongiorno Signora Maestra!’ prima ‘d torna setesse. Minca masnà a l’avìa soa cartela ‘d coram con andrinta në scartari a righe e un a quadrèt, ël pòrta-crajon con piume, piumin e pastej colorà. Únich lìber ël sussidiari ch’a sërvìa për tute le materie. Gnente d’aut! Andrinta a j’àule, d’invern a fasìa motobin freid ma gnun ch’as lamentèissa, le masnà a vnisìo faità (preparate) për ten-e dur tuta na vita! Vai-lo conté ancheuj a ste generassion…
Sapiense d’antan
Ël temp a l’ha mai un moment ëd temp!
Otóber gelà, tute le bòje a ven-o ciadlà
Le reuse a casco, ma le spin-e a resto…
Poesìe ‘d Piemont
Meuire ‘nt un arcòrd…
L’era ‘d primalba col sentor ëd lus
‘nt la cassin-a; frisson sij prim tëbbior.
Ij Grand fasìo babòja fòra dl’uss
a scavagné ‘d bësbij, e mi con lor.
Vacròt, matòt, alègher chërpabote1
angropignà fòrt, an soe rùdie lun-e.
An soe rùdie man, ancrostà e rote
corme ‘d passion, ma sgrafignà dë spin-e.
Pecà, che j’andure dël mond as pàsio
as lontan-o, ‘n sij dur martej dël temp.
Lassand-te d’antrigant lusor, ch’a meusio
arson d’aribebe2, sj’arfior dij camp.
Meuire ‘nt un arcòrd, ch’a creus al destin
e spàntia, e mulin-a, e miton-a ‘l cel.
Në sfërvaj anflà ‘d vej, un bustich fin
angrumilì, sota ‘l crij ëd la pel.
Peui fesse fòrsa, con ëd seugn bujent
ch’as farfalo dosman siassà d’amor.
Parèj, che dal parpèile ross-argent
ij dròlo mascheugn, sìo pì nen dolor…
Fabrizio Livio Pignatelli
1 bambino di campagna
2 scacciapensieri, strumento musicale
1° Premio – XXII° Concorso Nazionale di poesia e
Narrativa “VITTORIO ALFIERI” 2024 – Città di Asti
